وقتي تو شب به آسمون نگاه ميکنيم نقطه هاي نورانيي را مي بينيم و همه ي آن ها را به يک نام مي شناسيم ، ستاره . همين طور در مورد انسان ها مي گويم « انسان » : اما در اين مورد يکي از اولين چيز هايي که از روي آن انسان ها را در ذهن خودمون تفکيک مي کنيم سنشان است يعني کودک ، جوان  (که در مورد خانم ها از اين بالا تر نمي ره ! ) میانسال و پير ؛ خب حالا ما آيا چنين تقسيم بندي بين ستارگان بي شمار آسمان داريم ؟ (يک سوال تابلو )

پاسخ اين است ، آري .

خب مي خوام سير ايجاد و مسير زندگي يک ستاره رو به صورت خيلي خيلي خلاصه و کماکان ساده بنويسم.

در نقاطي از فضا توده هاي ابري شکلي از هيدروژن وجود دارد که به آن ها سحابي مي گويند . سحابي ها همان زادگاه ستارگان هستند . و ستارگان از اين سحابي ها که در گستره ي وسيعي از جهان پخشند زاده مي شوند و جسمي تماماً هيدروژني را به وجود مي آورند .

اين موجود هيدروژني شروع به سوختن مي کند اما نه يه سوختن معمولي مثل آتش ؛ بلکه سوختني که در مورد ستارگان به کار مي ره عبارته از يک فرآیند اتمي همجوشي هسته اي که در آن 4 اتم هيدروژن به يکديگر پيوسته و يک مولکول هليوم به وجود مي آورند (  از همون E= mc2 معروف اينشتين ) . اين فرآيند سال ها طول مي کشد ، حدود 9 ، 10 میلیارد سال ( البته براي ستاره هايي که تو سايزخورشيد خودمونه . ) که کودکي و جوان ستاره رو شامل مي شه .

 اين برهه از زندگي ستاره با پايان يافتن هيدروژن آن به پايان مي رسد و مر حله ي جديدي از زندگي ستاره آغاز مي شود . اين مرحله پس از اتمام هيدروژن ستاره شروع مي شود و با شروع همجوشي هليوم و تشکيل برليوم همراه مي شود و اتفاقات جالبي رو در ستاره رقم مي زند ؛ حجم ستاره به ناگاه افزايش چشم گيري مي يابد مثلا در مورد خورشيد خودمان اگه برسه ( در حدود 5 ميليارد سال ديگه ) شعاع خورشيد تا مدار فعلي مريخ بزرگ مي شود ( درسته يعني زمين ما به وسيله ي خورشيد بلعيده مي شه ) .

وقتي که ستاره به اين مرحله رسيد به آن غول قرمز يا غول سرخ مي گويند ، و تا پايان يافتن هليوم ادامه پيدا مي کند . و دوره ي ميانسالي ستاره است.

تا اينجا برا همه ي ستاره ها يکي است بدون هيچ پارتي بازي  و همه ي ستاره ها در طول زندگي خود اين مراحل را طي مي کنند . ولي ديگه از اين جا دو جور سرنوشت دارند .

همون طور که مي دانيد ستاره ها يا کوچکند ( البته از نوع ستاره اي ) مثل خورشيد و يا بزرگ . ستاره هايي که مثل خورشيد ما جرم نسبتا کمتري دارند ، با اتمام هليم خود در مرحله ي بعد دچار کاهش حجم ( کوچکتر از حجم اوليه ي خود ) مي شوند و به يک جسم کوچک سفيد رنگ که به آن کوتوله ي سفيد مي گويند تبديل مي شوند ، که در آن همجوشي-واپاشي هسته اي بين برليوم وکربن ادامه مي يابد .

خب ، مي رسيم به ستاره هاي بزرگ تر و با جرم بيشتر .

با پايان يافتن هليوم ، انرژي حاصل از همجوشي برليوم و تشکيل کربن براي مقابله با جاذبه ي زياد ستاره کافي نيست ، و ستاره در خود (مرکز خود ) فرو مي ريزد و به علت تمرکز در آن جاذبه ي فوق العاده زيادي ايجاد مي شود ، و مولکول ها که از يک هسته و به دور آن لايه هاي الکتروني تشکيل يافته اند ، چنان فشرده مي شوند که لايه هاي الکتروني در هم شکسته و الکترون ها بر هسته سقوط مي کنند و نوترون خنثي را به وجود مي آورند و جسمي تشکيل ميشود که در آن اثري از پروتون و الکترون نبوده و مانند هسته اي مي باشد که تنها از نوترون تشکيل شده است .

و اينچنين پر جاذبه ترين و چگال ترين جرم جهان متولد مي شود . « ستاره هاي نوتروني يا سياه چاله ها » جاذبه ي اين جسم چنان زياد است که حتي نور هم نمي تواند از آن خارج شود ؛ يعني فوتون هاي تشکيل دهنده ي نور ( تو دبيرستان که قضيه ي فوتون ها و بسته هاي انرژي رو خونديد . ) نيز جذب آن مي شود ، از اينرو ستاره هاي نوتروني ديده نمي شوند ( بله يه جورايي نامرئي اند ! ) و به آنها سياه چاله مي گويند . اين دو يعني کوتوله ي سفيد و ستاره ي نوتروني مر حله ي پيري و مرگ ستاره به حساب مي آيند .

اما اين جاذبه ي بسيار بسيار زياد اثرات جالبي بر روي فضا زمان خميده که در نسبيت عام و خاص اينشتين به آن اشاره شد مي گذارد ، که در مطلب ديگري به يکي از آن ها يعني کرم چاله ها اشاره مي کنم .

در آخر :

ابتدا از مدير آموزش آنلاين تشکر مي کنم که لينک من رو به آخر نوشته هايم اضافه کردند . دوم اينکه من چون اين ترم 19 واحد برداشتم به کمتر وقت مي کنم تا بنويسم ، چه برسه به اينکه آنها رو تايپ هم بايد بکنم . برا همينه که از ابتداي مهر ماه سرعتupdate  وبلاگ کمي پايين مي آيد و به هر 2 ،3 هفته يک بار می رسه .

باز هم ديدگاه هايتان را از من دريغ نفرمایید .     با تشکر :